Strooidienst 

Winterweer in Maarkedal: bestrijding van ijzel en sneeuw op onze wegen. Een gesprek met ploegbaas Frank Maes.

Hoe bestrijdt het gemeentebestuur van Maarkedal gladde wegen? Is er een plan van aanpak?

Ja, er is zeker een plan! Dit plan bestaat uit verschillende delen: allereerst begint de Technische Dienst met een degelijke voorbereiding. De strooimachines worden tijdig (begin november) in orde gezet en getest. Er wordt een lading dooizout aangekocht zodat de resterende voorraad van de vorige winter kan worden aangevuld tot een volume van ongeveer 100 ton. Dit is voldoende voor 5 strooibeurten. Tijdens een winterprik wordt steeds opnieuw dooizout ingelegd om de voorraad op peil te houden.
De loonwerkers die een deel van de strooiwerken uitvoeren worden eind november bevoorraad. Omdat het wegennet van Maarkedal heel wat steile hellingen heeft en de strooidiensten niet overal tegelijk kunnen zijn, leggen de mensen van de Technische Dienst een paar zakjes dooizout klaar op de kruispunten van de steilste straten. Zo kunnen inwoners die heel vroeg met de auto moeten vertrekken in uitzonderlijke gevallen zelf de rijweg beter berijdbaar maken, nog voor de strooidiensten langs geweest zijn. Dit gebeurt vooral in steile doodlopende straten. 

 

Hoe gaat men te werk bij winterweer om het wegennet berijdbaar te maken en ook te houden?

Bij gladde wegen worden de strooidiensten ingeschakeld. Deze beslissing wordt genomen door de schepen van Openbare Werken (Frederik Van Nieuwenhuyze), in overleg met de deskundige Openbare Werken Steven Thomas en mijzelf. Soms gebeurt dit ook op aanbevelen van de wegpolitie of op uitdrukkelijke vraag van de inwoners.
Omdat strooien bij winterweer een dure aangelegenheid is, worden die beslissingen bij twijfel goed overwogen.
De gewestwegen vallen onder de bevoegdheid van het Agentschap Wegen en Verkeer. Zij stellen aannemers aan om de gewestwegen sneeuwvrij te maken en te houden.

De secundaire wegen in Maarkedal vallen onder de bevoegdheid van de Technische Dienst. Het wegennet van Maarkedal is ingedeeld in 6 sectoren waarin telkens één strooiwagen actief is. Voor het strooien worden tractoren ingezet omdat de steile hellingen niet berijdbaar zijn met een vrachtwagen. Dit is iets meer tijdrovend maar wel noodzakelijk om de strooiwagens mobiel te kunnen houden.

Vijf sectoren zijn uitbesteed aan lokale loonwerkers, 1 sector gebeurt door de Technische Dienst zelf.

Wanneer wordt er gestrooid?

In tegenstelling tot het Agentschap Wegen en Verkeer wordt er door de Technische Dienst zelden beslist om preventief te strooien. Dooizout heeft een vaste korrelvorm en bereikt pas in vloeibare toestand de meest efficiënte bestrijding van ijzel en sneeuw. Dit kan op 2 manieren: door bevochtigen van het zout door middel van een pekelinstallatie op de strooiwagens. Deze installaties zijn echter zeer duur in aankoop; het is moeilijk om 6 dergelijke machines aan te kopen. De tweede efficiënte manier om dooizout te gebruiken is om het te laten inwerken op ijzel en sneeuw door rijdende voertuigen. Vandaar dat er meestal pas gestrooid wordt net voor de spitsuren. De strooidiensten hebben ongeveer 4 uur nodig om hun ronde af te werken. Daarom geeft de schepen van Openbare Werken bijna altijd opdracht om rond 3 uur ‘s nachts te starten om tijdig alle straten van een laagje dooizout te voorzien. Na de avondspits strooien is bij een landelijke gemeente minder efficiënt omdat het dooizout niet inwerkt door de vriestemperatuur ’s nachts en de wegen onvoldoende bereden worden.
De loonwerkers worden tijdig op de hoogte gebracht door de schepen om zo ook op het juiste moment te kunnen starten.

 

Is er bij aanvang van de strooiwerken een prioriteitenplan?

Ja, er is een prioriteitenplan en ook een volgorde van werken. Iedere tractorbestuurder kent zijn route zodat er weinig of geen overlappingen zijn bij het strooien, en, belangrijker nog, zodat er ook geen straten vergeten worden. Iedere strooiwagen strooit in zijn eigen sector eerst de steile hellingen, daarna de meest bereden wegen (de verbindingswegen). De meer afgelegen, minder gevaarlijke, straten komen als laatste aan de beurt. De wegen waar de bussen van het openbaar vervoer passeren staan ook bovenaan de prioriteitenlijst, evenals de dorpskernen, schoolomgevingen en locaties waar bedrijven of woonwijken gevestigd zijn.

 

Wat als ik in een afgelegen straat woon of in een smalle straat die de strooiwagens moeilijk kunnen bereiken?

Ons strooiplan omvat niet alleen een degelijke voorbereiding en een prioriteitenplan maar ook een werkplan om de plaatsen die moeilijker door de strooidiensten te bereiken zijn, sneeuwvrij te maken. Het gaat vooral om kleine doodlopende straten, voetpaden, fietspaden, de omgeving van het administratief centrum, de dorpspleinen en de scholen. Dit plan werd in 2012 door mij opgesteld, deels uit eigen ervaring, deels in antwoord op vragen en meldingen van problemen door de burgers. Het is blijvend in opbouw en staat steeds open voor aanpassing en updating.

Welke acties zijn er ondernomen om winterbestrijding efficiënter aan te pakken?

In 2011 werd de verdeling van de sectoren licht aangepast zodat iedere loonwerker dicht bij zijn eigen woonst en laadstation kan werken. Hierdoor wordt veel minder nodeloos heen en weer gereden. Deze beslissing werd genomen in overleg met de loonwerkers zodat de dienstverlening en de snelheid van werken aanzienlijk verbeterd kon worden. In 2012 werd het eerder vermelde werkplan van de Technische Dienst opgesteld waarin de nodige interventies en ook de probleempunten die niet door de mobiele strooidiensten konden worden opgelost, zijn opgenomen. Dit plan breidt nog steeds verder uit want het is de bedoeling om steeds meer te kunnen anticiperen op de noden van de inwoners en de dienstverlening te verbeteren. Suggesties of vragen hieromtrent zijn steeds welkom.

Onder het huidige bestuur zijn er in 2013 al tal van zaken verwezenlijkt om de strooidiensten nog efficiënter te kunnen laten werken: aan de gemeentelijke loods werden 3 zoutloodsen gebouwd, 2 voor opslag van zout in bulk en 1 voor opslag van bigbags en zakjes zout op pallet. De drie loodsen samen hebben een capaciteit van 100 ton. Vooral het zout in bulk zal de laadtijd van de wagens aanzienlijk verkorten waardoor ze sneller de weg op kunnen. Vroeger werd gebruik gemaakt van zakjes die manueel moesten geladen worden. Zeer tijdrovend en arbeidsintensief, dat is vanaf nu verleden tijd!
Er werd een verreiker aangekocht. Deze machine zal ingezet worden voor het laden en transporteren van bigbags. Bij verhoogde sneeuwval zal het voertuig ook ingezet worden voor het ruimen van sneeuw. Buiten de winterperiode zal deze laadmachine ook gebruikt worden voor de verschillende werkzaamheden van de Technische Dienst.

Bij verhoogde sneeuwval (meer dan 4 cm) heeft het strooien van dooizout in 1 strooibeurt onvoldoende effect. Men kan in deze fase beter overgaan tot ruimen van sneeuw . Daarom werd ook geïnvesteerd in de aankoop van een sneeuwruimer op de tractor. Voor deze tractor is ook een nieuwe strooier aangekocht, specifiek ontworpen voor het strooien van dooizout. Ruimen en strooien in 1 beweging, dringt het gebruik van zout aanzienlijk terug waardoor de kostprijs van een strooibeurt gereduceerd wordt. Een waardevolle investering.

Loonwerkers die dicht bij de loods gevestigd zijn komen voortaan laden aan de nieuwe zoutloodsen. De anderen worden van zout voorzien door middel van bigbags die door het gemeentepersoneel gevuld en geleverd zullen worden. Aankoop van zout in bulk halveert de kostprijs tegenover zout in zakjes gestapeld op pallet.

 

Waar kan ik terecht met vragen, opmerkingen of het melden van problemen bij winterweer?

Voor alle vragen, opmerkingen of de melding van problemen kan je terecht bij de Technische Dienst, tel 055 33 46 44, bij de schepen van Openbare Werken, gsm 0473 59 65 25 of bij de ploegbaas, gsm 0477 25 28 48.

 

Tot slot enkele concrete cijfers.

In de winter van 2012-2013 werd dooizout gebruikt voor in totaal 36.000 euro of 70 ton aan 133 euro/ton (prijs voor dooizout in zakjes). Voor 1 strooibeurt wordt ongeveer 20 ton zout gebruikt. Inclusief de kost van de loonwerkers en de werkuren van de werklieden van de Technische Dienst kost één strooibeurt de gemeente 3.360 euro. Dooizout in bulk daarentegen kost 78,65 euro/ton. Een verschil van 54,35 euro/ton tegenover zout in zakjes. Toegepast op de winter van 2012-2013 zou dit een verschil van 14.675 euro hebben betekend. Investeren in zoutloodsen, een nieuwe strooier, sneeuwruimer en laadmachine zal de kostprijs met ongeveer 1.100 euro per strooibeurt terugdringen.

Aankoop van de zoutstrooier

4 658 euro

Aankoop van de sneeuwruimer

7 865 euro

Bouwen van de zoutloodsen

10 380 euro