Wettelijk samenwonen 

Wettelijke samenwoning is een - haast volwaardig - alternatief voor het huwelijk. Via een wettelijke registratie van samenwoonst geniet je net als gehuwden een zekere wettelijke bescherming van je woonst, de gezinslasten en de eigendom van goederen. Naast de wettelijke registratie blijft het echter raadzaam om het samenwonen ook bij een notaris te laten vastleggen (notarieel samenlevingscontract).

Wettelijke samenwoonst staat open voor alle ongehuwd samenwonende koppels, ongeacht hun geslacht, bloed- of aanverwantschap. Ook personen zonder wettelijk verblijf kunnen in aanmerking komen voor het afleggen van een verklaring van wettelijke samenwoonst. (er is wel een controle op schijnwettelijke samenwoning).

 

Voorwaarden

Beide contractanten moeten ongehuwd zijn en niet gebonden door een mogelijk ander contract van wettelijke samenwoning. Ze moeten meerderjarig zijn en juridisch bekwaam om contracten af te sluiten. 
Het ligt voor de hand dat zij ook op eenzelfde adres moeten ingeschreven zijn in het bevolkings- of vreemdelingenregister. Voor personen zonder wettelijk verblijf zal een onderzoek worden ingesteld naar de gewone gemeenschappelijke verblijfplaats. Je komt samen naar de dienst Burgerzaken. Er wordt gecontroleerd of je aan de voorwaarden voldoet en jullie ondertekenen een verklaring van wettelijke samenwoonst. Je krijgt hiervan een ontvangstbewijs. Deze dienst is gratis.

 

Beëindiging wettelijk samenwonen

Elke wettelijke samenwoning houdt van rechtswege op te bestaan wanneer één van de contracterende partijen huwt of overlijdt.
Verder kan de wettelijke samenwoning ook beëindigd worden door onderlinge toestemming van beide partijen of door een eenzijdige verklaring van één van hen.
Indien slechts één van beide partners het samenwonen wil beëindigen, zal de overeenkomstige verklaring bij gerechtsdeurwaarderexploot betekend worden aan de andere partij. De kosten daarvan moeten vooraf betaald worden door degene die het samenwonen wil beëindigen.

Wettelijk samenwonenden kunnen een beroep doen op de tussenkomst van een vrederechter indien hun verstandhouding zoek is. De vrederechter kan dan dringende en voorlopige maatregelen treffen die betrekking hebben op hun kinderen, hun wettelijke en contractuele verplichtingen, hun gemeenschappelijke verblijfplaats en hun goederen. Het beëindigen van een "wettelijk samenwonen" is gratis als beide partijen aanwezig zijn.